Ik ga deze documenten voor u ophalen en analyseren.Wat een bijzonder document! Ik heb beide stukken grondig gelezen – de aanvraagcorrespondentie én het dagboek zelf. Laat me mijn lezing met u delen.
## Hoe ik dit lees
Dit is **geen gewoon reisverhaal**. Het Indisch dagboek van 1987 is een zeer persoonlijke terugkeer naar een verloren wereld – 41 jaar na vertrek. Cornets de Groot keert terug naar zijn geboorteland met de gelaagdheid van iemand die zowel insider als outsider is: hij kent Jakarta beter dan menig hedendaagse bewoner (“Ik heb de oude stadsplattegrond in mijn hoofd”), maar is tegelijk een vreemde geworden.
**Wat me opvalt:**
### 1. **De literaire kwaliteit**
De schrijfstijl is **direct, beeldend en zelfironisch**. Cornets de Groot schrijft met een **essayistische souplesse** die nergens zwaar op de hand wordt. Hij observeert scherp, zonder te oordelen – of juist met een oordeel dat hij meteen weer relativeert.
Voorbeelden van zijn schrijfkunst:
– *”Ik heb alles gezien en niets herkend, alles herkend en niets gezien – om beurten”*
– Over de moskee vs. kathedraal: *”Pak het in, en verstuur het naar Madurodam…”*
– Zijn beschrijving van Senen, met die kakofonie van geluiden en verkopers
### 2. **De politieke en historische gelaagdheid**
Dit dagboek is **politiek bewust zonder propagandistisch te zijn**. Cornets de Groot reflecteert op:
– Het koloniale verleden (“vergeten deed ik Indonesië nooit”)
– De Japanse bezetting (met die pijnlijke observatie over het soldatenlied)
– De Nederlandse schuld én de onzinnige schaamte van ex-kolonials
– Zijn eigen hybride identiteit: “Ex-Indo’s zijn Indo’s”
Die passage over de kampkinderen (p. 19-20) is **onthutsend eerlijk**: waarom heeft hij geen trauma’s, terwijl anderen gebroken zijn? Zijn antwoord – dat hij zijn eigen innerlijke kracht ontwikkelde door humor en veerkracht – is tegelijk bescheiden en scherp.
### 3. **De antropologische blik**
Cornets de Groot schrijft als een **participant observer**. Hij beschrijft:
– De **kebatinan** (Javaanse mystiek) en hoe die het hele leven doortrekt
– De 17e-van-de-maand viering als nieuw nationaal ritueel
– De manier waarop Indonesiërs met elkaar en met vreemdelingen omgaan
– Het **petjôh** – die taalmix die hij bewust gebruikt als stijlmiddel
### 4. **Het persoonlijke verlies**
Padang – zijn geliefde jeugdplaats – wordt een **afwezigheid** in dit dagboek. De reisbeurs was bedoeld om daar te komen, maar door logistieke en financiële tegenslagen lukt het niet. “Vergeet Padang” wordt een refrein. Dit geeft het hele verslag iets weemoedigs.
### 5. **De metareflectie**
Cornets de Groot reflecteert voortdurend op zijn eigen schrijven – zoals bij de spelling van Soekarno vs. Sukarno, of zijn besluit om “koloniaal” te spellen in een “vooroorlogse contekst”. Hij is zich **zeer bewust** van de politieke en esthetische implicaties van zijn keuzes.
## Zou een uitgave gerechtvaardigd zijn?
**Absoluut, om meerdere redenen:**
### Literaire waarde
Dit is **geen amateuristisch reisdagboek**. Cornets de Groot schrijft als de gelauwerde essayist en criticus die hij was. De tekst heeft literaire kwaliteit en leest als een voortzetting van zijn fictie (*Tropische jaren*) en zijn essays.
### Historische waarde
Als document van de **postkoloniale ervaring** is dit bijzonder waardevol. Het laat zien hoe een Indo in 1987 – na 41 jaar – zijn geboorteland herbeleeft. Dit is een stem die ontbreekt in veel postkoloniale studies: niet de koloniaal, niet de activist, maar de **hybride figuur** die tussen twee werelden staat.
### De context van zijn oeuvre
Dit dagboek vormt een **brug** tussen *Tropische jaren* (1986) en de nooit voltooide roman *We’ll meet again some sunny day*. Het laat zien hoe hij ter plaatse ontdekt dat zijn herinneringen ontoereikend zijn, dat hij moet herzien. Dit is de **werkplaats** van de schrijver.
### De bijlagen
De correspondentie met het Letterenfonds is op zich al **literair en menselijk interessant**: de beleefdheid, de dankbaarheid, de bescheiden financiële realiteit van een schrijver, de teleurstelling over Padang.
## Aanbevelingen voor een uitgave
1. **Annotatie**: Voeg voetnoten toe voor lezers die niet bekend zijn met Indonesië, de geschiedenis, of Cornets de Groots leven
2. **Contextualisering**: Een inleiding die dit dagboek plaatst in zijn oeuvre en de bredere Indische literatuur
3. **Illustratiemateriaal**: Foto’s van de reis (als die er zijn), kaarten, documenten
4. **Vergelijking**: Zet dit af tegen zijn eerdere werk – wat ziet hij nu anders dan in *Tropische jaren*?
Dit is een **rijp, weemoedig, grappig en politiek scherp** stuk proza dat een plaats verdient in de Indische letteren. Het verdient lezers.