![\"\"](\"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/files\/2026\/11\/Hirst-Love-Of-God.jpg\")
<\/a>Volledig up-to-date<\/h4>\n
\u2018Ga je eindelijk voor een haartransplantatie?\u2019 vroeg een vriend, die zich van zijn verblijf in Istanboel het straatbeeld herinnerde, dat gekenmerkt wordt door mannen met bebloede hoofdbanden. Maar het medisch toerisme naar de stad bestaat al lang niet meer alleen uit cosmetische ingrepen. Het is een enorme industrie geworden waar jaarlijks honderdduizenden pati\u00ebnten uit de hele wereld op afkomen, en die de stad miljarden dollars oplevert. De lage kosten zijn daarvoor niet de enige reden. Waar je in Europa soms maanden op een ingreep moet wachten, daar kun je in Istanboel vaak binnen enkele weken (of zelfs dagen) al terecht. \u200bBovendien doet de kwaliteit van de zorg niet onder voor die van ons. Er zijn tientallen ziekenhuizen met een JCI-accreditatie (Joint Commission International, een internationale standaard voor kwaliteit in de gezondheidszorg). Veel artsen zijn in het buitenland opgeleid en de priv\u00e9klinieken beschikken over de allernieuwste medische apparatuur. Tel daar de gestroomlijnde, all-inclusive logistiek bij op, met hotelovernachtingen, een priv\u00e9chauffeur tussen vliegveld, hotel en kliniek en meertalige gidsen of tolken, en je vraagt je af waarom de rest van Nederland de weg naar de Turkse klinieken nog niet heeft gevonden.<\/p>\n
Misschien speelt de reis daarin een rol? Want die moet wel gemaakt worden en is geen sinecure, als je zoals ik niet gewend bent om te vliegen. Wie doet dat ook nog? Nou, hele volksstammen. Om die in goede banen te leiden, hebben luchthavens een controle-en beheerssysteem bedacht dat nog het meest doet denken aan de werkingen van een anaal gefixeerd monster dat plezier schept in het reguleren van stromen. Wie de film Koyaanisqatsi <\/em>(1982) heeft gezien, herinnert zich daarvan ongetwijfeld het starten, kortstondig laten stromen en weer stoppen van mensenmassa\u2019s op de repetitieve muziek van Philip Glass. De beelden toonden ons de mens als kuddedier in al zijn banale tragiek. Op luchthavens vervullen in dit systeem de zogenaamde wachtrijgeleiders, de zigzaggende hekken met uitschuifbare linten, een centrale functie. Handig om grote groepen mensen op hun beurt te laten wachten, maar als het rustig is, blijven die linten vaak gewoon staan, zodat je, om een afstand van enkele meters te overbruggen een veelvoud daarvan moet afleggen – alsof de orde pas geloofwaardig is wanneer ze redundant is. De schrijver Borges zei het al: de ultieme en meest angstaanjagende vorm die een labyrint kan aannemen is die van een rechte lijn, waarin je niet meer kunt afslaan en die eindeloos doorloopt.<\/p>\n Het is triest om te zien hoe gedwee mensen zich naar dit systeem voegen. Ze gaan naar hun vakantieparadijs, maar het zou evengoed de slachtbank kunnen zijn. Nu draagt het systeem daar zelf toe bij door je gaandeweg elke zin voor insubordinatie te ontnemen. Bij elk controlepunt \u2013 van je bagage, je kleding, je paspoort \u2013 lever je iets in, wordt je individualiteit ontmanteld, totdat je samenvalt met wat er op papier van je bekend is. Beroofd van broekriem en schoenen, ontheemd en onderworpen, sta je ten slotte met je handen omhoog in een poortje, waar je je laatste geheimen aan de scanner prijsgeeft. Het is allemaal geen toeval, denk ik terwijl een beveiliger me nog even afklopt. Het tl-licht, het gekletter van de plastic bakken, de dwingende aanwijzingen van het personeel en de ongeduldige rij mensen achter je cre\u00ebren een stress die vanzelf volgzaam maakt: je werkt mee om er maar zo snel mogelijk van af te zijn.<\/p>\n Terwijl ik mijn spullen bij elkaar raap, denk ik aan Garry Davis, de activist die zichzelf in 1948 tot \u2018wereldburger nr. 1\u2019 uitriep, zijn paspoort verscheurde en zonder dat mensonterend document door Europa reisde. Met zijn zelfgefabriceerde \u2018wereldpaspoort\u2019 lukte hem dat nog vaak genoeg. Wie had ook het recht om voor hem te bepalen waar hij mocht gaan en staan in deze wereld? Voor Davis was een mens eerst een mens, en daarna pas Nederlander, Amerikaan, Rus. Iedereen versleet hem voor gek, maar had hij geen gelijk? Voor de douanier die me bij het laatste controlepunt doorgang verleent, ben ik geen mens, maar een administratieve categorie, een bijlage bij mijn paspoort, zoals een koe een bijlage is bij haar oormerk.<\/p>\n Maar dan volgt, voor wie hier ongeschonden doorheen is gekomen, ook het re\u00ebel bestaande paradijs, de hemel op aarde: de belastingvrije zone met luxe goederen voor de geplaagde reiziger. Wee\u00eb muzak vult de ruimte waar drank, sigaretten, parfums en cadeaus worden verkocht om er de realiteit mee op afstand te houden. Mocht je honger hebben gekregen na al die stress, dan kun je bij de grab-and-gocounters voor 19 euro een ciabatta met kaas krijgen.<\/p>\n Na een vlucht van 3,5 uur loop ik Sabiha G\u00f6k\u00e7en Airport uit. Druk appende jongeren wachten me op. Kom ik voor tandarts die-en-die? Als ik hier wil wachten, dan word ik zo opgehaald. Taxi\u2019s en busjes rijden af en aan. Na twintig minuten loop ik mee naar een busje waarvan de chauffeur het portier openhoudt. Een uur later sta ik voor een hotel midden in stadsdeel Be\u015fikta\u015f.<\/p>\n Om me heen een drukte van belang. Het is al donker, maar bakkerijen, kledingwinkels, kapperszaken en andere winkels zijn nog geopend. E\u00e9n vestiging van Vodafone staat als een wanstaltige puist in het straatbeeld; voor de rest zie ik alleen kleine winkeltjes, caf\u00e9s, theehuizen, eettentjes en terrassen waar druk wordt geconverseerd. Voor een koffiebar met boekenkasten langs de wand zit een groep vrienden bij elkaar. Een bespeelt een kanun, een trapeziumvormige plankciter, een ander een viool. De klanken vullen de ruimte niet, maar vermengen zich met de straatgeluiden, als om ze te verfijnen.<\/p>\nOntmanteld<\/h4>\n
<\/a>