{"id":2446,"date":"2013-03-27T23:35:22","date_gmt":"2013-03-27T23:35:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/?p=2446"},"modified":"2013-03-28T19:48:22","modified_gmt":"2013-03-28T19:48:22","slug":"decadence-vs-natuur-over-herlinda-vekemans-schrikdraad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/2013\/03\/27\/decadence-vs-natuur-over-herlinda-vekemans-schrikdraad\/","title":{"rendered":"D\u00e9cadence vs. natuur – over Herlinda Vekemans, ‘Schrikdraad’"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\n <\/p>\n

Bij Uitgeverij Weideblik is een keuze verschenen uit Het eerste gedicht<\/a>, de meest succesvolle artikelenserie van po\u00ebzieweblog De Contrabas<\/a>, waarin Chr\u00e9tien Breukers telkens het eerste gedicht uit een bundel leest. Hij bootst daarmee de situatie van de lezer na die onbekend is met de dichter in kwestie en zich aan de hand van het eerste gedicht een indruk wil vormen van een bundel. Po\u00ebzierondzendlijst Laurensjansz. Coster<\/a> plaatst deze week telkens een gedicht uit het boek en op De Contrabas verschijnt ten tweede male de bijbehorende bespreking. Vandaag was dat het gedicht Ariadne’s klacht<\/em> uit de bundel Schrikdraad<\/a> van Herlinda Vekemans. <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Ariadne,<\/a>
Ariadne, verlaten door Theseus – Angelica Kauffman, 1774.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Ariadne’s klacht<\/h4>\n

I
\nals bloed in natte sneeuw
\nverwatert in wit,
\nals in een vergiftigde rat
\ndarmen in de buikholte doodbloeden
\ninwendig met ondergronds rot verwant
\nzo wist ik al
\nzo doorboorde jij mijn honger
\nmet je vleugelwijde ogen
\nen woekerde je jezelf
\nmijn buikvlies in
\nlicht dat sterft
\nals ieder als elk als ik<\/p>\n

II
\nals water bij water
\nin oogneerslag verdunt
\nen sluimer in diepe slaap oplost
\nstriem jij met riemen de zee
\nzing je tot de gordel van golven
\nals was ik niet
\nals was ik van ieder van elk<\/p>\n

III
\nals sintels van verteerd vuur
\nvan smeulend bewegen
\nhun licht legen
\nen zich als as aan de wind geven
\ndoof dan ook mijn gedempte stem
\nelk weten is al ingesneeuwd
\nalle stiltes al gestelpt
\nen zachter dan jij is elk wild dier
\nopgekruld in het nest van elk van hen
\nhad ik veiliger geslapen dan aan
\njouw borst<\/p>\n

 
\nHerlinda Vekemans<\/a> (1961)
\nuit: Schrikdraad<\/a> (2011) <\/p>\n

—o0o—<\/p>\n

Breukers pakt zijn lezing van het gedicht op een aparte manier aan, nl. door het – NB na de woorden ‘Ik ga proberen te lezen wat er volgens mij staat’ – met een \u00e1nder gedicht te lezen, van Jos de Haes. Dat kan natuurlijk best, twee gedichten met elkaar vergelijken, maar bij een gedicht dat vanaf de titel al zo zwaar met mythologie beladen is, zou ik liever willen weten wat er zich boven dat systeem van verwijzingen afspeelt. Het is een haast algemene ziekte in de online po\u00ebziebeschouwing: de neiging om gedichten vanuit persoonlijke associaties en bibliotheken te lezen. Maar al te graag laat men zich meetrekken in labyrinten van intertekstuele verwijzingen, waarbij het gedicht volgens een bijpassende methode – nl. regel voor regel, alsof het om proza gaat – van commentaar wordt voorzien maar de vorm ervan nagenoeg wordt genegeerd. Men ziet voorbij aan het concrete, voor de hand liggende, om voorbij het object van aandacht de blik op het scherm van de eigen projecties te richten. Het geval van H\u00fcsgen en Amy Winehouse waar ik in de vorige post<\/a> over berichtte staat allerminst op zichzelf. Men gaat stelselmatig op deze manier om met dichters, kunstenaars en hun werk. En precies dat bepaalt het amateuristische karakter van veel van die online besprekingen. Probeer het eens over het werk<\/em> te hebben, zou ik willen vragen, en als je in labyrinten afdaalt – soms is er niet aan te ontkomen, zoals in dit geval – zorg dan dat je de draad niet kwijtraakt. In de po\u00ebzie is die draad de vorm van het gedicht – niet de encyclopedie van de Versspreker<\/a>. ‘Elk weten is al ingesneeuwd’, zegt de dichter ook trouwens.<\/p>\n

Herlinda Vekemans – in 2006 besprak ik voor Meander<\/a> haar debuutbundel Versneden<\/em> – ken ik als een dichter van de d\u00e9cadence. Het is vaak laat bij haar, de zon gaat onder samen met een hele beschaving, krachten sijpelen weg, enz. Dat is in dit gedicht niet anders: bloed verwatert in sneeuw, darmen rotten inwendig weg, licht sterft en er zijn sintels die ‘hun licht legen’ – erg mooi gezegd. En het beeld is daarmee nog niet uitgeput, want de as op die sintels is als sneeuw die aan de wind wordt meegegeven, en met die sneeuw begon het gedicht. Zo krult dus het in drie fasen verdeelde gedicht – I: Theseus dringt het labyrint binnen; II: Theseus vaart weg; III: Ariadne blijft achter op Naxos – zich om naar zichzelf. <\/p>\n

Inmiddels leidt dat uiteenvallen van het ene in het vele tot een verlies van zelf, van ik, dat ‘van ieder van elk’ wordt. Ariadne kan zich niet meer als ge\u00efntegreerd subject, als ‘vrouw uit \u00e9\u00e9n stuk’ om het zo te zeggen, tot haar held verhouden. De krachten die haar hebben verlaten, de d\u00e9cadence als zodanig, dat is Theseus die haar verlaat. Hij gaf haar kracht; pas door hem en voor hem kon ze bestaan. Nu hij haar heeft verlaten blijft er niets van haar over. Dat lijkt een weinig feministisch standpunt, maar het is vooral ook een aanklacht tegen Theseus, die zich tegenover de Minotaurus misschien wel als een held gedroeg, maar niet tegenover haar. Hij wist wel de natuur te bedwingen en een beschaving te vestigen, maar schoot zelf in beschaving tekort. <\/p>\n

opgekruld in het nest van elk van hen
\nhad ik veiliger geslapen dan aan
\njouw borst<\/div>\n

Veiliger was ze geweest in een wilde, onbeschaafde, vitale natuur, in het labyrint van de Minotaurus zelf desnoods, dan in die orde waarin zij als naamdragend subject, als Ariadne tegenover Theseus in een mythische verhouding zou komen te staan. Die heeft alleen maar tot haar onderwerping geleid. De beschaving heeft zo zijn beperkingen, lijkt de dichter te zeggen, die daarmee die d\u00e9cadence aanmerkelijk relativeert. Met alle verwijzingen waarmee Vekemans in haar werk een hele tempel van beschaving en cultuur optrekt, laat ze vooral het voorlopige, breekbare van alle beschaving zien en wat die kan doen met een levend, liefhebbend, verlangend mens. Onwillekeurig gaan de gedachten daarbij uit naar Lacan, de intrede in de symbolische orde, de subjectwording en het verlies aan ‘zelf’ dat daarmee gepaard gaat. Daarmee toont Herlinda Vekemans tenslotte minder een dichter van de d\u00e9cadence te zijn, dan van de nog niet aan regels en codes onderworpen natuur.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n\"Omslag<\/a><\/p>\n

Herlinda Vekemans, Schrikdraad
\nPo\u00ebziecentrum, Gent, 2011
\n48 blz., \u20ac17,50
\nISBN 9789056551247<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bij Uitgeverij Weideblik is een keuze verschenen uit Het eerste gedicht, de meest succesvolle artikelenserie van po\u00ebzieweblog De Contrabas, waarin Chr\u00e9tien Breukers telkens het eerste gedicht uit een bundel leest. Hij bootst daarmee de situatie van de lezer na die onbekend is met de dichter in kwestie en zich aan de hand van het eerste gedicht een indruk wil vormen van een bundel. Po\u00ebzierondzendlijst Laurensjansz. Coster plaatst deze week telkens een gedicht uit het boek en op De Contrabas verschijnt ten tweede male de bijbehorende bespreking. Vandaag was dat het gedicht Ariadne’s klacht uit de bundel Schrikdraad van Herlinda Vekemans.     Ariadne’s klacht I als bloed in natte sneeuw verwatert in wit, als in een vergiftigde rat darmen in de buikholte doodbloeden inwendig met ondergronds rot verwant zo wist ik al zo doorboorde jij mijn honger met je vleugelwijde ogen en woekerde je jezelf mijn buikvlies in licht dat sterft als ieder als elk als ik II als water bij water in oogneerslag verdunt en sluimer in diepe slaap oplost striem jij met riemen de zee zing je tot de gordel van golven als was ik niet als was ik van ieder van elk III als sintels … <\/p>\n

Lees meer<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2446","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-literair"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2446"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2463,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2446\/revisions\/2463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}