{"id":603,"date":"2010-03-13T14:02:11","date_gmt":"2010-03-13T13:02:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/?page_id=603"},"modified":"2022-02-25T10:17:40","modified_gmt":"2022-02-25T09:17:40","slug":"sybren-polet-avatar-avader","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/","title":{"rendered":"Sybren Polet, Avatar. Avader"},"content":{"rendered":"
Over: Sybren Polet, Avatar. Avader<\/em>, Wereldbibliotheek, Amsterdam 2006.
\nBron: Awater<\/em>, winter 2007, jaargang 6, nummer 1, p. 38-39.<\/div>\n

\"Omslag<\/a><\/p>\n

Sybren Polet, geboren in 1924, schrijver van proza, po\u00ebzie, essays en toneel, Vijftiger, dichter van ‘experimentele’, ‘concrete’ en ’totale’ po\u00ebzie, veelvuldig prijswinnaar – hoe zou je, wanneer je via zijn laatste bundel Avatar. Avader<\/em> voor het eerst met zijn werk in aanraking komt, niet door deze gegevens ge\u00efntimideerd raken? Moet je niet eerst dat ontzagwekkende oeuvre tot je nemen voor je gerechtigd bent iets over die bundel te beweren?<\/p>\n

Sommige, zeer scrupuleuze critici denken er zo over. Maar Sybren Polet ziet dat heel anders. In 2001 bracht hij zijn po\u00ebzie bijeen onder de titel Gedichten 1998-1948<\/em>, een titel die uitdrukt dat de laatst geschreven po\u00ebzie dichter bij de werkelijkheid van nu ligt dan die van daarvoor, en dus ook het eerst gelezen moet worden. Daarmee legt hij een hele last – zichzelf – van je schouders, en dat is natuurlijk erg prettig. Bovendien: wat is het ook voor rare tautologie dat je bij het begin zou moeten beginnen? ‘Alle po\u00ebzie dateert van vandaag’ schrijft Polet in de laatste regel van de bundel, en in het gedicht ‘Nullijn’:<\/p>\n

Het einde, altijd aanwezig,\r\nkrult op tot een nul, overborrelend\r\n               van toekomstige getallen\r\n     in het getalloze uur van de nacht.<\/pre>\n
Dat is hele mooie po\u00ebzie. Alleen een dichter is in staat om een abstract concept als dat van de voortschrijdende tijd in een alternatief, inzichtelijk en bevrijdend beeld te vangen: de deprimerende rechte lijn van ‘begin’ tot ‘eind’ kromt zich om aan dat zogenaamde ‘eind’ het ‘begin’ weer aan te vatten en zichzelf daarin op te heffen. Maar dat betekent meteen dat de dichter niet aan een vastgestelde reeks instructies van ‘begin’ tot ‘eind’ is onderworpen, en dus zijn eigen gang kan volgen. En dat betekent weer dat hij ook z\u00e9lf een eigen wereld kan ontwerpen, als een eigenmachtige demiurg (vgl. de titel van Polets debuutbundel Demiurgasmen<\/em> uit 1953). Polets universum is uitdrukkelijk niet ontstaan door organische groei – een zich buiten ons om afspelend proces dat ons niettemin bepaalt en onze vrijheid beperkt – maar kunstmatig gefabriceerd, volgens ‘een bloedeigen evolutie’. Feitelijk is dat een herneming van een alchemistisch ideaal, namelijk om stoffen aan de heerschappij van de natuur te onttrekken en zelf leven in te blazen. Daarvan getuigen onder meer regels als ‘Zelfs de stenen stralen geestkracht uit’, en ‘De steen heeft een hard geheugen’ – kennelijke referenties aan de Steen der Wijzen, waarmee de alchemist zijn prima materia<\/em> poogde te sublimeren, bijvoorbeeld om een homunculus, een kunst- of machinemens, te ontwikkelen.<\/p>\n
De transmutatieleer, het idee om materie in opeenvolgende fasen tot nieuwe vormen om te werken, is het kernpunt van de alchemie. Niets is aan een bepaalde identiteit gebonden; net als het woord is de materie in de aanvang leeg, een ‘invulmodel’ zoals Polet het noemt, en kan het, bij toepassing van de juiste techniek en de juiste geestelijke instelling, verschillende vormen aannemen:<\/p>\n
                   Wie\r\nheb je geslapen, verzonken\r\n        in mollendonker, o wie?\r\nEen echovader? een rondvleugelend jeugdikoon?\r\n            alzijdig vormsel met 7 gezichten?\r\n            een negenik, voortijdig ontwaakt?\r\nWekdromen van millenia-ouder ouders?<\/pre>\n
In hun boek over postmoderne po\u00ebzie bezien Vaessens en Joosten Polets po\u00ebzie vanuit een incoherente voorstelling van de wereld, waarin alles vervloeit en in elkaar overloopt en het ‘ik’ dus niet meer als bron van het gedicht kan gelden: zuiver postmodernisme dus. Op zichzelf valt daar niets tegen in te brengen, maar evengoed kunnen Polets onpersoonlijke invulmodellen begrepen worden vanuit een meer creatieve behoefte, namelijk om de bestaande orde niet te aanvaarden zoals die is, en daarin eigenmachtig in te grijpen. Net als bij Tonnus Oosterhoff, die eveneens in scheppingsmythen een dankbaar onderwerp voor zijn po\u00ebzie heeft gevonden, kan dan niet zozeer een onttoverd postmodernisme, als wel een mythologische vormenwereld als die van de alchemie goede diensten bewijzen.<\/p>\n
In een interview uit 1979 zegt Polet over zijn werkwijze: ‘Er zijn proc\u00e9d\u00e9s die ik veel toepas, vaak onbewust, bijvoorbeeld de reeks empathie, identificatie, overspringingsproc\u00e9d\u00e9, transformatie, metamorfose.’ Het zijn de verschillende stadia van zijn eigen transmutatieleer. Zijn po\u00ebzie begint niet bij een postmodern afzien van vorm, subject, of structuur, maar juist bij een vergaande identificatie en volkomen integratie van materie en geest: zuivere alchemie. Hij cre\u00ebert een voor verschillende gedaanten vatbare ‘persoon\/onpersoon’ waarbij er geen sprake is van een gebrek aan ‘ik’, maar eerder van een overmaat daaraan: de dichter verstokt niet in zijn vormen, maar gaat talloze verbindingen aan met de hem omringende wereld, en staat een totale<\/em> po\u00ebzie voor ‘die het allemaal omvat en waarin plaats is voor verschillende stadia van bewustzijn, complexiteit, reflectie, lectuur van anderen’, zoals Polet het in hetzelfde interview uitdrukt.<\/p>\n
In zijn laatste bundel leidt die vereenzelviging van ik en wereld binnen een telkens nieuwe, zichzelf herhalende tijd ten slotte tot deze ervaring van een Nieuwe dag<\/em>:<\/p>\n
Wakker worden\r\nen het is als het ontwaken der mensheid.<\/pre>\n
Met Avatar.Avader<\/em> – vrij vertaald: een creator van een voortdurend veranderend taaluniversum – heeft Sybren Polet een ongemeen ge\u00efnspireerd debuut geschapen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Over: Sybren Polet, Avatar. Avader, Wereldbibliotheek, Amsterdam 2006. Bron: Awater, winter 2007, jaargang 6, nummer 1, p. 38-39. Sybren Polet, geboren in 1924, schrijver van proza, po\u00ebzie, essays en toneel, Vijftiger, dichter van ‘experimentele’, ‘concrete’ en ’totale’ po\u00ebzie, veelvuldig prijswinnaar – hoe zou je, wanneer je via zijn laatste bundel Avatar. Avader voor het eerst met zijn werk in aanraking komt, niet door deze gegevens ge\u00efntimideerd raken? Moet je niet eerst dat ontzagwekkende oeuvre tot je nemen voor je gerechtigd bent iets over die bundel te beweren? Sommige, zeer scrupuleuze critici denken er zo over. Maar Sybren Polet ziet dat heel anders. In 2001 bracht hij zijn po\u00ebzie bijeen onder de titel Gedichten 1998-1948, een titel die uitdrukt dat de laatst geschreven po\u00ebzie dichter bij de werkelijkheid van nu ligt dan die van daarvoor, en dus ook het eerst gelezen moet worden. Daarmee legt hij een hele last – zichzelf – van je schouders, en dat is natuurlijk erg prettig. Bovendien: wat is het ook voor rare tautologie dat je bij het begin zou moeten beginnen? ‘Alle po\u00ebzie dateert van vandaag’ schrijft Polet in de laatste regel van de bundel, en in het gedicht ‘Nullijn’: Het einde, altijd aanwezig, krult … <\/p>\n
Lees meer<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-603","page","type-page","status-publish"],"yoast_head":"\nSybren Polet, Avatar. Avader - RHCdG<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/\",\"name\":\"Sybren Polet, Avatar. Avader - RHCdG\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/files\\\/2010\\\/03\\\/polet.jpg\",\"datePublished\":\"2010-03-13T13:02:11+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-25T09:17:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/files\\\/2010\\\/03\\\/polet.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/files\\\/2010\\\/03\\\/polet.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/sybren-polet-avatar-avader\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sybren Polet, Avatar. Avader\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/\",\"name\":\"RHCdG\",\"description\":\"Archief en weblog van<br>Rutger H. Cornets de Groot\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7f0b4e35f4f7e364c35ff2289cb0043a\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cornetsdegroot.com\\\/rhcdg\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7f0b4e35f4f7e364c35ff2289cb0043a\",\"name\":\"RHCdG\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"RHCdG\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g\"},\"description\":\"Schrijver, vertaler\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sybren Polet, Avatar. Avader - RHCdG","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"4 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/","url":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/","name":"Sybren Polet, Avatar. Avader - RHCdG","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/files\/2010\/03\/polet.jpg","datePublished":"2010-03-13T13:02:11+00:00","dateModified":"2022-02-25T09:17:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/files\/2010\/03\/polet.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/files\/2010\/03\/polet.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/sybren-polet-avatar-avader\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sybren Polet, Avatar. Avader"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/#website","url":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/","name":"RHCdG","description":"Archief en weblog van<br>Rutger H. Cornets de Groot","publisher":{"@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/#\/schema\/person\/7f0b4e35f4f7e364c35ff2289cb0043a"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/#\/schema\/person\/7f0b4e35f4f7e364c35ff2289cb0043a","name":"RHCdG","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g","caption":"RHCdG"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7310851598942c549aa268757230c97bbdd68748b0cea4fa4865410915f92afb?s=96&d=mm&r=g"},"description":"Schrijver, vertaler"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=603"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4419,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/603\/revisions\/4419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}