{"id":4405,"date":"2022-02-23T11:52:21","date_gmt":"2022-02-23T10:52:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/?page_id=4405"},"modified":"2022-04-18T00:21:45","modified_gmt":"2022-04-17T22:21:45","slug":"de-tijd-voorbij-gepko-roggeveen-taalspoor-mark-braet","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/de-tijd-voorbij-gepko-roggeveen-taalspoor-mark-braet\/","title":{"rendered":"Verschil moet er zijn"},"content":{"rendered":"
Over Gepko Roggeveen, De tijd voorbij<\/em>, Amsterdam, z.j. (2002); Mark Braet, Taalspoor<\/em>, Amsterdam, 2002
\nBron: Meander<\/em> afl. 205, 19 januari 2003<\/div>\n

\"\" \u00a0\"\"<\/p>\n

Bij uitgeverij De Beuk, \u2018stichting voor literaire publicaties te Amsterdam\u2019 verschenen twee bundels: De tijd voorbij <\/em>van Gepko Roggeveen en Taalspoor<\/em> van Mark Braet. Als twee dichters tegelijk besproken worden zullen er overeenkomsten zijn, maar allicht ook verschillen. Laten we met die laatste beginnen.<\/p>\n

Gepko Roggeveen<\/strong> is behalve dichter ook schilder, met name van nogal fauvistisch aandoend werk (zie http:\/\/www.artenjoy.nl\/<\/a>). De tijd voorbij <\/em>is na een stilzwijgen van elf jaar zijn derde bundel en lijkt dus toepasselijk getiteld; het gaat in de gedichten ook veel over ziekte, sterven en het onomkeerbare van de verstrijkende tijd. Op de flaptekst wordt vermeld dat Roggeveen \u2018vragen stelt [en] geen antwoorden wil en kan geven\u2019, maar die prijzenswaardige houding wordt door de gedichten in de bundel helaas niet gestand gedaan. Slotregels als \u2018kerf ik\/ tegen het vergeten\/ diep mijn naam\/\/ jij zult mij weten\u2019, of \u2018ik wil je horen\/\/ maar stilte klaagt mij aan\u2019, of \u2018vang me op\/ met beide handen gevouwen tot een kom\u2019 of tenslotte een simpel \u2018amen\u2019, – dergelijke regels geven aan dat Roggeveen inderdaad voorbij de tijd is, dat wil zeggen daar waar mogelijke betekenisvorming op tijd de kop wordt ingedrukt. Het doet vermoeden dat Roggeveen meer een therapeutisch dan een creatief belang bij zijn verzenmakerij heeft. Het levert bij tijd en wijle nog wel aardige momenten op, al moet je daar soms lang op wachten:<\/p>\n

pachter<\/p>\n

sereen nog
\nontwakend in herboren tijd
\nalsof er nooit eerder iets gebeurde
\nhet leven anders is
\ndan een verkreukeld laken
\nverkleurde werkelijkheid
\nelkaars pijn wij maken
\nbeminnen om te winnen
\ndaarbinnen eenzaam zijn
\ningebed in onschuld toch
\nligt het jaar te wachten<\/p>\n

je kunt haar dagen pachten<\/p><\/div>\n

waarbij het rijm van de laatste regel als het ware reddend optreedt.<\/p>\n

Mark Braet<\/strong> leverde met Taalspoor<\/em> zijn zestiende dichtbundel af; voorts vertaalde hij werk van een aantal vermaarde dichters. Hij schurkt dus wat dichter tegen de literatuur aan en dat is ook wel te merken: hij nam gedichten van Gerrit Kouwenaar als motto\u2019s op, gaf een kloeke en toch intrigerende titel mee aan zijn bundel (waarvan althans menig poststructuralistisch taalfilosoof zou gaan watertanden) en lijkt zich er ook verder beter van bewust dat de taal zelf eveneens deel uitmaakt van de werkelijkheid. \u2018Mij-waarts gekomen,\/ haar-waarts gegaan\/ tot voorbij de rand\/ van de woordgrens\u2019, schrijft hij ergens, en in een gedicht getiteld \u2018Herschrijven\u2019<\/p>\n

Dacht:
\nindien hij deze wereld
\nzou moeten verlaten,
\nhet onmogelijk zou blijken
\nzichzelf te herschrijven
\nin die andere wereld.<\/div>\n

Maar evenals Roggeveen \u2013 en hier komen we toe aan de overeenkomsten \u2013 houdt ook Braet halt voor de poort die zijn po\u00ebzie wil openen: die waarin de werkelijkheid zich verhardt tot een literair, dat wil zeggen, een onvervreemdbaar domein, waarover niet alleen het innerlijk van de dichter, maar vooral diens vormvaste hand regeert, zodat hij ons geen slappe hap voorschotelt. Beide dichters slagen er onvoldoende in om afstand tot hun onderwerpen te nemen, en daardoor ontbreekt het beiden aan stijl: aan datgene wat karakter verleent aan po\u00ebzie, wat haar spannend maakt, weerbarstig, uitdagend: iets om te overwinnen.
\nZie hoe veelbelovend Braet het volgende gedicht inzet, zich dan verliest in \u2018po\u00ebtisch\u2019 taalgebruik, om wat er desondanks nog overbleef in de slotstrofe definitief om zeep te helpen:<\/p>\n

Mysterie<\/p>\n

In staat,
\nde vorm te voltooien
\nvan doorboorde helderheid,
\nde dageraad te proeven
\nde aanvang van kleuren,
\nbrandend in een blind oog,
\neen gekwetste stem te zijn
\nin de vuurlijn.<\/p>\n

En kijk:
\neen tintelend Bengaals festijn
\nopenbarstend als spetterende regen
\nvan goud en zilver,
\nblauw koper,
\nindigo stuifmeel;
\nmagnesium melk stortend
\nen zich spreidt,
\nopvlamt en dooft.<\/p>\n

De dag van morgen
\nvullend met mysterie.<\/p><\/div>\n

Wie van po\u00ebzie herkenning en bevestiging verlangt en gewoon eens wil kijken hoe het er bij een ander mens aan toegaat, zal aan deze bundels best een genoeglijk uurtje kunnen beleven. Misschien dat men af en toe het kaft zal willen opslaan, want anders dan door onderwerpkeuze vallen beide dichters moeilijk uit elkaar te houden. En verder hoeft men nergens voor te vrezen; deze po\u00ebzie kan immers geen kwaad. Maar misschien is dat juist het grootste bezwaar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Recensie door Rutger H. Cornets de Groot van ‘De tijd voorbij’ van Gepko Roggeveen en ‘Taalspoor’ van Mark Braet<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":6,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-4405","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4405"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5025,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4405\/revisions\/5025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rhcdg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}