{"id":4658,"date":"2025-04-04T18:37:52","date_gmt":"2025-04-04T16:37:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/?p=4658"},"modified":"2025-04-06T10:47:00","modified_gmt":"2025-04-06T08:47:00","slug":"het-niet-knipperende-oog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/2025\/04\/04\/het-niet-knipperende-oog\/","title":{"rendered":"Het niet-knipperende oog"},"content":{"rendered":"

Over Adolescense<\/em> (Graham, Thorne, 2025)<\/h3>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

De meest logische en functionele toepassing van een zgn. ‘oner’ \u2013 het in \u00e9\u00e9n take opnemen van een film \u2013 is wat mij betreft de dertien minuten durende openingssc\u00e8ne van Brian de Palma\u2019s Snake Eyes<\/a> (1998), waarin een moordaanslag wordt gepleegd. Hoewel de gebeurtenissen hiaatloos zijn vastgelegd, blijken ze toch voor verschillende uitleg vatbaar. Zo probeerde De Palma Godards stelling dat de camera 24 beeldjes per seconde de waarheid spreekt, te ondermijnen: zelfs een camera die geen moment loslaat, slaagt er niet in een gegeven wereld luchtdicht af te sluiten en objectief te maken. Er zijn geen feiten, zei Nietzsche, alleen interpretaties.<\/p>\n

Wat verder de motieven van filmmakers voor long takes<\/em> zijn geweest: de ontrafeling van een waarheid (Hitchcock\u2019s Rope<\/em>), spanningsopbouw (de openingssc\u00e8ne van Welles\u2019 Touch of Evil<\/em>), vertoon van technisch meesterschap (de Copacobana-sc\u00e8ne in Scorsese\u2019s Goodfellas<\/em>) of de hechting aan het leven (I\u00f1\u00e1rritu\u2019s Birdman<\/em>), de aantrekkingskracht om zo\u2019n tour de force te leveren blijft merkwaardig, als je bedenkt dat montage nu juist het onderscheidende kenmerk van het medium is. Het doorknippen van de lineariteit vind je weliswaar ook in de regelafbrekingen in po\u00ebzie, maar zonder de kenmerkende wisseling van standpunt. Die wisseling zie je wel in de schilderkunst (kubisme), maar niet opeenvolgend; en opeenvolging van stemmen hoor je wel in de muziek, maar die is alleen analoog aan montage, niet equivalent. Het oor kan niet worden gesloten, waardoor geluid vanzelf een ononderbroken karakter krijgt, terwijl het oog open en dicht kan; montage is wezenlijk visueel.<\/p>\n

Film biedt niet zozeer de mogelijkheid tot montage, maar dwingt die min of meer af: er komt heel wat bij kijken als je de functie niet wilt benutten, want dan ga je in tegen de aard van het medium. Je moet als het ware blijven kijken zonder met je ogen te knipperen. Is het toeval dat het zowel in Hitchcock\u2019s Rope<\/em> (1948) als in Adolescense<\/em> om de vraag gaat of het is toegestaan om op morele gronden iemand te vermoorden, namelijk omdat men \u2018superieur\u2019 aan hem is? Volgens de incel-ideologie in Adolescense<\/em> zijn mannen superieur aan vrouwen, en deze superioriteit wordt bevestigd, om niet te zeggen gevierd in geweldsorgie\u00ebn. Het trieste is natuurlijk dat de veronderstelde superioriteit geen Nietzscheaanse basis heeft \u2013 de \u00dcbermensch als figuur die zijn hartstochten te boven komt en zichzelf kan beheersen \u2013 maar teruggaat op een door minderwaardigheidsbesef gevoed ressentiment. Men keert zich tegen het leven, tegen zijn essentie: het te vermenigvuldigen door er biologisch, cultureel of sociaal in te delen, ipv. in een kort moment van alleenheerschappij het vele te reduceren tot \u00e9\u00e9n, tot jezelf.<\/p>\n