{"id":3550,"date":"2016-05-11T09:53:08","date_gmt":"2016-05-11T09:53:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/?p=3550"},"modified":"2023-02-21T13:36:26","modified_gmt":"2023-02-21T12:36:26","slug":"de-commune-als-hoeksteen-van-de-samenleving","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/2016\/05\/11\/de-commune-als-hoeksteen-van-de-samenleving\/","title":{"rendered":"De commune als hoeksteen van de samenleving"},"content":{"rendered":"
Over Kollektivet<\/em> (Thomas Vinterberg, 2016)<\/div>\n

\"Trine<\/a><\/p>\n

Veel meer dan over een commune gaat Kollektivet<\/em> over een gezin en over een klassiek conflict binnen het gezin: een vader die zijn vrouw bedriegt met een jonge meid, i.c. een leerlinge van zijn school. Ik kan er over meepraten. 1<\/a><\/sup> De commune die zich om het gezin heen heeft gevormd is meer entourage van het gezin en belichaming van het idealisme van de moeder. De nieuwe liefde van de man wordt ook niet uit de commune gerekruteerd, maar daarin op voorstel van de vrouw ge\u00efntegreerd, in een poging deze bedreiging van haar huwelijk te neutraliseren. Met andere woorden: voor de vrouw komt het huwelijk op de eerste plaats en is de commune daarvan niet meer dan een uitbouw. Haar idealisme staat zo in dienst van haar burgerdom.<\/p>\n

De man is gespeend van elk idealisme, zou het door hem ge\u00ebrfde huis net zo lief te gelde maken (‘1 miljoen kronen!’), staat halverwege de film daadwerkelijk op het punt iedereen er weer uit te gooien, en ondermijnt zijn huwelijk en de kleine gemeenschap door te bezwijken voor de verleidingen van de jonge meid. Een soort burgerdom dus van de tweede graad.<\/p>\n

De 15-jarige dochter intussen beziet haar ouders van een afstand, via het scherm van een tv, waarop haar moeder als nieuwslezers bericht over de miljoenen slachtoffers in de Cambodjaanse landbouwcommunes onder Pol Pot. Deze dochter calculeert haar weg naar haar eigen vorm van burgerdom, voorbij het idealisme dat door het zoontje van een van de communeleden wordt verbeeld en dat ze voor de tijd die het duurt onder haar hoede neemt. Zij is het die het vonnis over de onhoudbaarheid van het ideaal ten slotte voltrekt als ze haar moeder, de initiator ervan, de deur wijst. Wat na haar vertrek overblijft, is een clubje opportunisten dat zich rond de nieuwste aanwinst, een vaatwasser, aan het bier zet: burgerdom van de derde graad.<\/p>\n

Dat het gezin als hoeksteen van de samenleving geldt, heeft misschien minder te maken met de samenstelling ervan als met de sedentaire behoefte die eruit ontstaat. In een korte sc\u00e8ne geeft Vinterberg blijk van sympathie voor een nomadische levensstijl, in tegenstelling tot de ‘rationele’ architectuuropvatting van de bekrompen vader. Huizen zijn er om als tipi’s op te bouwen, af te breken en elders weer op te bouwen. Het kapitale huis dat de vader erft, is een droomhuis, beter gezegd een luchtkasteel, door Vinterberg mooi aangegeven via een korte reminiscentie aan de tennisbalsc\u00e8ne uit Antonioni’s Blow-Up<\/em>, 2<\/a><\/sup> dit symbool van na\u00efef idealisme van die jaren. De hippies uit die film zouden de communeleden van deze film kunnen zijn.<\/p>\n

Als ik tot slot ook eens de recensent mag uithangen, dan wil ik graag punten geven voor de authentieke aankleding van de film en de manier waarop de jaren zeventig als op vergeelde foto’s tot leven worden gewekt, maar punten aftrekken voor de onnatuurlijke, clich\u00e9matige, van buitenaf waargenomen dialogen en sc\u00e8nes. De acteurs maken er nog wat van, maar hier had enige improvisatie \u00e0 la John Cassavetes voor iets meer waarachtigheid en leven kunnen zorgen in wat nu soms te dicht in de buurt komt van een gedramatiseerde documentaire.<\/p>\n