{"id":3394,"date":"2015-08-20T18:55:39","date_gmt":"2015-08-20T18:55:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/?page_id=3394"},"modified":"2025-04-04T21:14:19","modified_gmt":"2025-04-04T19:14:19","slug":"film-over-film","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/film-over-film\/","title":{"rendered":"Film over film"},"content":{"rendered":"<div class=\"mysub-header\">Over <em>Snake eyes<\/em> (Brian de Palma, 1998)<\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snake-eyes-1998.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3411\" src=\"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snake-eyes-1998.jpg\" alt=\"Affiche voor Snake Eyes\" width=\"530\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snake-eyes-1998.jpg 530w, https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snake-eyes-1998-199x300.jpg 199w, https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snake-eyes-1998-99x150.jpg 99w, https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snake-eyes-1998-400x604.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 530px) 100vw, 530px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8216;Watch closely&#8217; en &#8216;Believe\u00a0everything except your eyes&#8217; &#8211; geeft regisseur Brian De Palma de\u00a0kijker van <em>Snake Eyes<\/em> als ambivalent advies mee. De\u00a0spanning tussen beide uitspraken wordt tijdens de opening van de film\u00a0meteen op scherp gesteld: buiten in\u00a0de stortregen kondigt een\u00a0journaliste een bokswedstrijd aan\u00a0die achter haar in het Atlantic City\u00a0Casino zal\u00a0plaatsvinden. Maar de\u00a0indruk van reality-tv blijkt al snel\u00a0een illusie. De tv-camera verandert\u00a0in een filmcamera, gaat naar binnen, en blijft daar hangen\u00a0aan Rick Santoro (Nicolas Cage),\u00a0politieman en held van het verhaal.<\/p>\n<p>Daarop volgt een indrukwekkend staaltje regisseurskunst: bijna dertien minuten lang neemt een steadycam\u00a0de kijker in een ononderbroken shot mee op een tocht door de catacomben van de arena. Santoro\u00a0loopt gangen,\u00a0kamers en trappen in en uit, ontmoet mensen, achtervolgt iemand van wie hij geld tegoed heeft, en eindigt zijn rondgang op\u00a0de eerste rang, pal naast de boksring, met\u00a014.000 gillende\u00a0toeschouwers om zich heen. Maar nog is de sc\u00e8ne niet afgelopen: terwijl de eerste\u00a0klappen van de bokswedstrijd achter ons klinken, neemt de camera de\u00a0mensen die naast en achter Santoro plaatsnemen in ogenschouw. Het zijn de minister van defensie, eregast van de avond, Santoro&#8217;s oude\u00a0vriend en marine-officier Kevin Dunne (Gary Sinise), verantwoordelijk voor\u00a0de veiligheid van de minister, en Julia Costello (Carla Gugino), die naast Santoro komt te zitten. Dan klinken er een\u00a0paar schoten.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/3235512?byline=0&amp;portrait=0\" width=\"640\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Met deze extreem lange, schijnbaar ongemonteerde openingssc\u00e8ne (in\u00a0werkelijkheid zitten er\u00a0twee cuts in) plaatst DePalma zichzelf en zijn film niet zomaar in een illustere traditie van virtuoze\u00a0long takes waarin regisseurs als Hitchcock (<em>Rope<\/em>), Welles (<em>Touch of Evil<\/em>) en Altman (<em>The Player<\/em>) hem voorgingen. Het feit dat de sc\u00e8ne door \u00e9\u00e9n camera in \u00e9\u00e9n keer is\u00a0opgenomen, moet garanderen dat er niet is gesjoemeld en dat wat\u00a0we zagen een waarheidsgetrouwe weergave van werkelijke gebeurtenissen is geweest. In het verdere verloop van de film wordt de aanloop tot de\u00a0moordaanslag op de minister nog verschillende keren\u00a0vanuit andere gezichtshoeken\u00a0getoond, en blijkt dat een dergelijke garantie niet gegeven kan worden. Immers: &#8216;De camera liegt, 24 keer per seconde&#8217;, aldus\u00a0De Palma, in een fameuze omkering van de nog fameuzere uitspraak van\u00a0Jean-Luc Godard. En net als het medium blijkt ook Santoro&#8217;s jeugdvriend niet langer te vertrouwen.<\/p>\n<p><em>Snake Eyes<\/em>\u00a0biedt een staalkaart aan filmtheoretische problemen. Het\u00a0plaatsen van het verhaal in het kader van een nieuwsuitzending is daar maar\u00a0een enkel voorbeeld van: waar het kader duidelijk maakt dat wat we te\u00a0zien krijgen apart staat van de werkelijkheid, daar moet het kader van uitgerekend een nieuwsuitzending ons juist\u00a0weer aan het twijfelen\u00a0brengen.\u00a0Een ander voorbeeld is het\u00a0rechtstreeks in de camera acteren, waardoor de kijker op\u00a0zijn eigen verantwoordelijkheid en die van het publiek in het algemeen wordt gewezen. In <em>Snake Eyes\u00a0<\/em>kijken we in de verleidelijke ogen van een mysterieuze dame, waarna onze\u00a0blik afdaalt en in haar d\u00e9collet\u00e9 verdwijnt. Zijn we zelf soms pornograaf, of\u00a0erger nog: medeplichtigen aan de moordaanslag?<\/p>\n<p>Wat dat betreft is het geen raadsel dat De Palma zo diepgaand door\u00a0Hitchcock is be\u00efnvloed en hem zo graag citeert. Diens <em>Rear Window<\/em> bevat een van de meest fundamentele uitspraken die ooit over het\u00a0medium is gedaan: de filmer als voyeur. In <em>Snake Eyes<\/em> zien we de camera\u00a0in een prachtige opname van bovenaf over een rij aaneengesloten\u00a0hotelkamers glijden.<\/p>\n<p>Toch zet DePalma dit onderzoek naar de betrouwbaarheid van het medium niet helemaal door, zoals Antonioni bijvoorbeeld deed in <a href=\"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/blow-up-revisited\" target=\"_blank\">Blow-Up<\/a>.\u00a0Het scenario biedt geen alternatieven voor de eerste lezing van de gebeurtenissen; elke versie die\u00a0er van de moord gegeven wordt, vervangt telkens de vorige (&#8216;Met dit gedicht vervalt het vorige&#8217;: Nijhoff) en zo wordt de puzzel langzaam maar zeker gewoon opgelost.\u00a0Moderne gevoelens van onzekerheid, desori\u00ebntatie, vervreemding en paranoia worden zo\u00a0wel aangesproken, maar niet bevestigd; de\u00a0betrokkenheid van de kijker blijft beperkt tot het aanschouwen van een\u00a0<em>whodunit<\/em>. Het is wat Barthes de &#8216;ontbladering van een waarheid&#8217; noemt, tegenover het &#8216;bladerwerk van de betekening&#8217;.<\/p>\n<p>Maar het is de vraag of de mediumspecifieke inzet van <em>Snake Eyes<\/em> en alles wat dat qua verwachtingen en conclusies met zich meebrengt, al die\u00a0filmtheoretische vragen wel rechtvaardigt.\u00a0<em>Snake Eyes<\/em>\u00a0valt op door het plezier waarmee de film is\u00a0gemaakt. Nicolas Cage is uitgelaten in zijn rol van schreeuwerige, corrupte, maar in wezen\u00a0integere politieagent &#8211; een rol die hem op het lijf is geschreven, getuige <em>Bringing out the dead<\/em>\u00a0(Scorsese) en <em>Bad Lieutenant<\/em>\u00a0(Herzog) &#8211; Gary Sinise doet het bij wijze van\u00a0contrast goed als koele en fanatieke, Oliver North-achtige figuur; de cinematografie is een lust voor het oog, kortom het is allemaal met veel aandacht en liefde\u00a0voor het metier\u00a0gedaan.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snakeeyes.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3405\" src=\"http:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snakeeyes.png\" alt=\"Decollet\u00e9\" width=\"700\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snakeeyes.png 700w, https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snakeeyes-300x169.png 300w, https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snakeeyes-150x84.png 150w, https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/files\/2015\/08\/snakeeyes-400x225.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Volgens DePalma zelf ging het dan ook om iets veel directers dan allerlei ingewikkelde spelletjes met de kijker. &#8216;It&#8217;s a mystery about a relationship, two people, and how finding that out affects their relationship&#8230;&#8217; En wat Barthes&#8217; bladerwerk betreft: &#8216;Those kind of procedural movies are extremely boring&#8230; <sup><a href=\"#footnote_1_3394\" id=\"identifier_1_3394\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Geciteerd van Wikipedia.\">1<\/a><\/sup> De film is\u00a0geen academische oefening; de verschillende versies van de moordaanslag zijn niet meer dan\u00a0de dramatische weerslag van De Palma&#8217;s liefde voor\u00a0het medium en van zijn behoefte om die op alle mogelijke manieren tot uitdrukking te brengen. De &#8217;thematiek&#8217; is bijkomstig, al is DePalma allesbehalve na\u00efef. <em>Snake Eyes<\/em>\u00a0is niet alleen casinojargon voor het gooien van dubbel \u00e9\u00e9n, maar ook een vergelijking van het kijken naar film met het gebiologeerd worden door de ogen van een verraderlijke\u00a0slang, die je goed dacht te kennen.<\/p>\n<h5>Hemlock, 4 september 1998<\/h5>\n<ol class=\"footnotes\"><li id=\"footnote_1_3394\" class=\"footnote\">Geciteerd van <a href=\"https:\/\/www.wikiwand.com\/en\/Snake_Eyes_(film)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikipedia<\/a>.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">&nbsp;<a href=\"#identifier_1_3394\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a><\/span><\/li><\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over Snake eyes (Brian de Palma, 1998) &#8216;Watch closely&#8217; en &#8216;Believe\u00a0everything except your eyes&#8217; &#8211; geeft regisseur Brian De Palma de\u00a0kijker van Snake Eyes als ambivalent advies mee. De\u00a0spanning tussen beide uitspraken wordt tijdens de opening van de film\u00a0meteen op scherp gesteld: buiten in\u00a0de stortregen kondigt een\u00a0journaliste een bokswedstrijd aan\u00a0die achter haar in het Atlantic City\u00a0Casino zal\u00a0plaatsvinden. Maar de\u00a0indruk van reality-tv blijkt al snel\u00a0een illusie. De tv-camera verandert\u00a0in een filmcamera, gaat naar binnen, en blijft daar hangen\u00a0aan Rick Santoro (Nicolas Cage),\u00a0politieman en held van het verhaal. Daarop volgt een indrukwekkend staaltje regisseurskunst: bijna dertien minuten lang neemt een steadycam\u00a0de kijker in een ononderbroken shot mee op een tocht door de catacomben van de arena. Santoro\u00a0loopt gangen,\u00a0kamers en trappen in en uit, ontmoet mensen, achtervolgt iemand van wie hij geld tegoed heeft, en eindigt zijn rondgang op\u00a0de eerste rang, pal naast de boksring, met\u00a014.000 gillende\u00a0toeschouwers om zich heen. Maar nog is de sc\u00e8ne niet afgelopen: terwijl de eerste\u00a0klappen van de bokswedstrijd achter ons klinken, neemt de camera de\u00a0mensen die naast en achter Santoro plaatsnemen in ogenschouw. Het zijn de minister van defensie, eregast van de avond, Santoro&#8217;s oude\u00a0vriend en marine-officier Kevin Dunne (Gary Sinise), verantwoordelijk voor\u00a0de veiligheid van de minister, en &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Film over film\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/film-over-film\/#more-3394\" aria-label=\"Lees meer over Film over film\">Lees meer<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3394","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3394"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4670,"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3394\/revisions\/4670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cornetsdegroot.com\/rearwindow\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}