Wednesday, March 04, 2009

Christus Triumfatorkerk
Christus Triumfatorkerk
Gistermiddag heb ik alvast een kijkje genomen bij de tentoonstelling die Paul Combrink heeft ingericht in de Haagse Christus Triumfatorkerk, en die ik aanstaande zaterdag mag openen. Het is nogal een naam voor een kerk, maar het gebouw, ontworpen door Drexhage, mag er zijn. Het ligt middenin de Haagse wijk Bezuidenhout, waar ik toevallig zelf woon, en waar, al even toevallig, gisteren nog de 64e verjaardag van een enorme vergissing is herdacht: het bombardement door Engelse vliegtuigen, dat aan Koos Speenhoff en 550 anderen het leven kostte. (De verhalenbundel Oorlogstuinen van Tomas Lieske, mijn leraar Nederlands op de middelbare school, dankt zijn titel aan de ruïnes die in deze wijk het decor van zijn jeugd vormden).

Temidden van die wijk dan verrees in 1962 de Christus Triumfatorkerk, die nu het decor vormt van deze tentoonstelling van Paul Combrink. De titel ervan is 'Onvervulbaar verlangen', een vrij onverbloemde verwijzing naar het ideeëngoed van Lacan, die mij ook van de nodige gegevens voorzag toen ik vorig jaar een beschouwing over Combrinks werk schreef. Dat artikel is in januari in het onvolprezen Streven verschenen, waar het liefdevol werd geredigeerd door Marc Kregting (kom daar es om bij de Poëziekrant!) en kan inmiddels worden gelezen op Combrinks website.

Combrink3 Combrink3

Waar ik het zaterdag over zal hebben weet ik nog niet precies, maar het ligt voor de hand dat ik wat zal zeggen over Combrinks weblog, dat integraal deel uitmaakt van de tentoonstelling. Hij is er nog niet zo lang geleden mee begonnen, maar het is een medium dat voor zijn werk lijkt uitgevonden. Hij zet er dagelijks een foto op die hij rond het middaguur maakt, en voorziet die van een onderschrift, meestal een citaat uit de krant: eergisteren bijvoorbeeld, op zijn 21.911e dag - Combrink telt de tijd - een foto van twee lege koppen koffie en een paar tijdschriften, met als vervreemdend onderschrift: 'De Venezolaanse president Hugo Chávez heeft het leger gisteren opdracht gegeven om controle over de rijstproductie in het land tijdelijk over te nemen.'

Zo vertegenwoordigen die foto's persoonlijke geschiedenissen binnen de Geschiedenis, die tot bijschrift wordt gereduceerd. Het ideologische sijpelt er dus als tekst wel doorheen, maar komt tot stilstand tegen beelden die hun eigen gang gaan, - niet omdat ze zich tegen dat grote verhaal afzetten, maar omdat ze een detail zijn, een ondergeschoven en veronachtzaamd element, dat zich toch niet laat wegfrommelen. En omdat die beelden niet in dat verhaal kunnen worden opgenomen, terwijl ze er toch aan meeschrijven, kunnen ze hun sporen alleen nog achterlaten in de tijd, die gigantische restverzameling van gebeurtenissen die ongenoemd blijven, en alleen onder de wijzers van de klok hun plek vinden.
Zo kun je als mens, als kunstenaar, overal buiten staan, en blijft alleen een symbool, een klok over om je mee te identificeren: die vertelt een geschiedenis waar niemand zich aan kan onttrekken.

Combrink3

Je zou kunnen zeggen dat alle disciplines waarin Combrink zich uitdrukt - van foto's, schilderijen en installaties tot digitale media en nu met die kerk toch ook architectuur - als een soort klokken gaan functioneren, als elementen waaraan de tijd kan worden afgelezen. In de kerk hangen Drexhage's 144 pilaren nu vol met verstreken tijd: dat zijn de 'dagdoeken' die in tien of twintig lagen verf worden opgebouwd, en waarin de dagelijkse foto, stukgesneden en ondergesmeerd, als onderbewuste herinnering schuilgaat. Op de resterende pilaren hangt nu alleen nog een dagaanduiding, die vanaf de opening, aanstaande zaterdag op Combrinks 21.916e dag, op zijn weblog met beelden zal worden gevuld.

Ik zie u graag daar en dan!

Lees hier het persbericht over de tentoonstelling
Klik hier voor het weblog van Paul Combrink
Klik hier voor Combrinks website
Ga hierheen voor mijn artikel Beeld van verdwenen beeld
En klik hier voor een routebeschrijving naar de kerk!


Christus Triumfatorkerk - Interieur

Paul Combrink - Onvervulbaar verlangen
7 maart t/m 24 april
Christus Triumfatorkerk
Laan van Nieuw Oost-Indië 143
Den Haag
Opening 7 maart om 16.00 uur
Ingang onder de klokkentoren


posted @ 11:51 PM | Feedback (2)